วิธีการชงชา
ก่อนที่เราจะทราบถึงวิธีการชงชา เรามาเรียนรู้ประวัติของกาชา และการชงชาาแบบต่างๆกัน ก่อนนะครับ
กำเนิดกาชา หรือปั้นชา
ในยุคแรกๆชาวจีนจะดื่มชาโดยใช้หม้อต้มและเทลงดื่มในชาม ต่อมา ประมาณต้นศตวรรษที่ 16 ได้มีการค้นพบกาชาขึ้นใกล้เมืองอี๋ซิง มณฑณเจียงซู โดยเด็กรัยใช้ คุณชายตะกูลอู๋ ที่กำำลัง จะเดิน ทางไปสอบจอหงวน ไ้ด้แวะพักที่วัดจิน ซา ที่วัดนนี้มีเตาเผา เนื่อง จากพระจะปั้นภาชนะใช้่เอง วันหนึ่งหลังการเตรียมชงชาให้คุณชายท่ิองหนังสือเรียบร้อยแล้ว เด็กรับ ใช้ชื่อ กงชุน ได้หลบมาพักผ่อนและเห็นพระนั่งปั้นภาชนะดินอยู่ จึงเข้ามาร่วมวง ปั้นไปปั้นมา ปั้นเอาภาชนะทรงกลมมีฝาปิด ด้านบนเติมหูจับ ต่อพวยกา ออกมา กลายเป็นอุปกรณชงชาใบแรกของโลก และยังเป็นต้นแบบของภาชนะชงชาชุดเครื่องเิงินของราชินีวิคตอเรีย แห่งอังกฤษอีกด้วย
กาน้ำชา - กากาแฟ แตกต่างกันตรงไหน
แตกต่างกันที่พวยกา กาแบบที่มีพวยยื่นออกมาจากก้นใช้ชงชา ทั้งนี้เพราะเมื่อใส่ใบชาลงไป ใบชาจะลอยอยู่เหนือผิวน้ำ เมื่อรินน้ำชา ก็จะไม่มีใบชาปนออก มา ส่วนกากาแฟจะทำพวยกาพุ่้งออกจากส่วนบนของกา เพราะผงกาแฟที่ชงจะจมสู่ก้นโดยเร็ว เวลารินกาแฟ ผงกาแฟที่นอนก้นอยู่จะไม่ไหลปนออกมา
วิธีชงชาแบบจีน
กง ฟู ฉา แปลว่า ชงชาด้วยฝีมือ(ที่มีความชำนาญ) เริ่มต้นที่เมื่อน้ำเดือดแล้ว ลวกปั้นชาที่เตรียมไว้ รวมทั้งถ้วยชา การลวกนี้ถือเป็นการเตรียมปั้นชา (เพื่อเวลา ที่ใช้ชงชาจริงๆ อุณหภูมิของน้ำจะไม่ลดลงมากเท่ากับการเทลงในภาชนะที่เย็นๆ) ตักใบชาลงในปั้นที่อุ่นไว้ใช้น้ำเดือดเทตามลงไปจนน้ำล้นออกมาจากปั้นชา ปิดฝาปั้น เทน้ำลงบนฝาด้วยเพื่อป้องกันกลิ่นหอมไม่ให้หนีออกจากปั้น แล้วเทน้ำที่ได้จากการชงครั้งแรกลงในถ้วยชาทุกใบแล้วเททิ้ง ขั้นตอนนี้คือการ "ปลุก" ใบ ชาให้ตื่นจากหลับ และล้างใบชาด้วย จากนั้นรินน้ำเดือดลงไปในปั้นอีกครั้ง ปิดฝาปั้น เทน้ำลงลนฝา แล้วจีงรินชาใส่ถ้วยทุกใบด้วยวิธีการรินวน คือรินถ้วยที่หนึ่ง ถึงสี่โดยไ่ม่ต้องรอถ้วยแรกเต็ม รินวนไปมาจนเต็มทั้งสี่ถ้วย อย่างนี้แล้วชาถ้วยที่หนึ่งถึงสี่จะมีรสชาติเสมอกัน
การชงชาให้ได้รสชาติดี มีข้อสำคัญ 4 ประการ
1. ปริมาณใบชา จะใช้ใบชาเท่าไหร่นั้น ขึ้นอยู่กับลักษณะของใบชา เช่น ชาที่มีรูปร่างกลมแน่น กลมหลวม หรือเป็นเส้น ถ้าใช้ใบชาที่มีลักษณะกลมแน่น จะ ใช้ชาปริมาณ 25% ของกาชา ใบชาเมื่อแช่อยู่ในน้ำร้อน จะเริ่มคลี่ตัวออกมาทีละน้อย จนเป็นใบชัดเจน ถ้าใส่มากเกินไปจะทำให้การคลายตัวไม่สะดวก ซึ่งรสชาติ ที่ชงออกมาจะไม่ได้มาตรฐานของชานั้นๆ และการคลายตัวของใบชา เมื่อคลายตัวออกมาเต็มที่แล้ว ควรจะมีปริมาณประมาณ 90 % ของกาชา อย่างไรก็ตาม ขึ้น อยู่กับความชอบของแต่คนละด้วย ว่าต้องการรสชาติ เข้มข้นมากน้อยเพียงใด และขึ้นอยู่กับคุณภาพของใบชาแต่ละชนิดด้วย
2. อุณหภูมิน้ำ น้ำที่ใช้ชงชาไม่จำเป็นต้องใช้น้ำเดือด 100 องศาเซลเซียส แต่ต้องดูว่า้เป็นชาประเภทใด เช่น
อุณหภูมิ 90 องศาเซลเซียสขึ้นไป เหมาะสำหรับชงชาแน่นกลม
อุณหภูมิ 80 - 90 องศาเซลเซียส เหมาะสำหรับชงชาที่ีมีีรูปร่างบอบบาง แตกหักง่าย หรือใบชาที่มีใบชาอ่้อนมาก
อุณหภูมิต่ำกว่า 80 องศาเซลเซ ียส เหมาะสำหรับชงชาเขียวทั่วๆไป
3. เวลา การจะใช้เวลานานหรือไม่นานนั้น จะบอกได้ว่า น้ำชาจะอ่อนหรือแก่ โดยปกติประเภทกลมแน่น จะใช้เวลาในครั้งแรกประมาณ 40 - 60 วินาที ครั้งต่อๆ ไป เพิ่มอีกครั้งละ 10 - 15 วินาที/ครั้ง
4. กาชา กาที่ใช้ควรเป็นชาดินเผา เพราะกาดินเผาจะเก็บความร้อนได้ดีกว่า และให้การตอบสนองที่ดีกว่าชาที่ทำจากวัสดุอื่น
การชงชาให้ได้รสดีนั้น ไม่ใช่ว่าจะขึ้นอยู่กับหลัก 4 ประการดเท่านั้น แต่จะต้องฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอ จนรู้ถึงจุดเด่นของชาแต่ละชนิด และเพราะความชอบ ของแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนชอบอ่อน นุ่มนวล บางคนชอบขม รสฝาด และหนักแน่น แตกต่างกันไปตามความเคยชิน เมื่อได้ดืมชามากขึ้น ก็จะทำให้รู้ซึ้งถึง ศิลปะการชงชามากขึ้น ใบชาเป็นพืชที่มีปรัะโยชน์มากมายต่อร่างกาย ดังนั้นการดื่มชาจะเป็นการทำให้สุขภาพร่างกายดี และมีสุขภาพใจที่ดี
การชงชาอูหลงแบบง่ายๆ แบบที่ 1
1. นำน้ำเดือดเทลงในกาชา เพื่อเป็นการอุ่นกาชา แล้วเทน้ำทิ้ง
2. ตักใบชาใส่ลงไปในกาชา ประมาณ 25% ของปริมาตรกา
3. เทน้ำร้อนลงในกา โดยเวลาเท ให้เทให้สูง เพื่อให้ใบชาสามารถคลายตัวได้ดี ปฏิกริยานี้เรียกว่าการ "จัมฟ์ปิ้ง" หลังจากนั้นเอาฝามาปิดไว้
4. ทิ้งไว้ประมาณ 1 นาที แล้วรินดื่มได้ โดยนการชงครั้งถัดไป ให้เพิ่มเวลาในการชงชาประมาณ 15 วินาที (โดยประมาณ ตามความชอบส่วนตัว)
การชงชาอูหลงแบบง่ายๆ แบบที่ 2
1.ใส่ใบชาประมาณ 1/6 - 1/4 ของปริมาตรกา
2. รินน้ำเดือดลงในกาชาครึ่งหนึ่ง แล้วเททิ้งทันที (ไม่ควรเกิน 5 วินาที) เพื่อล้างและอุ่นใบชาใ้ห้ตื่นตัว
3. รินน้ำเดือดลงในกาชาจนเต็ม ปิดฝากา ทิ้งไว้ประมาณ 45 -60 วินาที
4. รินน้ำชาลงในแก้วดื่ม (ในการรินแต่ละครั้ง ต้องรินให้หมดกา มิฉะนั้นจะทำให้ใบชาที่เหลือ มีรสขม และฝาด ทำให้เสียรสชาติได้ ใบชาในการชง 1 กา สามรถ ชงได้ 4 - 6 ครั้ง หรือจนกว่ากลิ่นหอมจะจางหายไป และในการชงแต่ละครั้ง ให้เพิ่มเวลาในการชง 10 - 15 วินาที
การชงชาอูหลงแบบง่ายๆ แบบที่ 3
1. นำใบชาใส่แก้วน้ำชา แล้วรินน้ำเดือดใส่ แล้วเททิ้งทันที
2. เทน้ำใส่ในแก้วจนเต็ม แล้วทิ้งไว้ประมาณ 1 นาที หรือจนกว่าน้ำในแก้วจะเป็นสีเหลืองทอง
3.นำมาดื่มได้เลยครั้บ ในการชงแบบนี้ มีข้อเสียตรงที่ เวลาดื่ม อาจจถะมีกากชามากทำให้เกิดความไม่สะดวกในเ้วลาดื่ม และ อาจจะไม่ได้รสชาติของชาเต็ม ที่มากนัก แต่มีข้อดีตรงที่ มีแก้วใบเดียว มีน้ำร้อน อยู่ตรงไหนเราก็ดื่มไ้่ด้ครับ ประมาณว่า ใช้แก้ขัดได้ ครับ.